Half november, de eerste nachtvorst is voorbij en het zomerdekbed voelt ineens erg dun. Dan komt de vraag: welk dekbed is het warmst? Het antwoord lijkt simpel, want op het etiket staat een warmteklasse. Maar wie een Nederlandse, een Duitse en een Britse webshop naast elkaar legt, ziet drie verschillende schalen. Bij de ene is 1 het warmst, bij de andere 5, en de derde rekent in Tog. Daarnaast zegt dat getal niets over hoe warm jouw slaapkamer is, en juist dat blijkt in onderzoek de doorslag te geven. Hoe zit dat nu precies?
Warmteklasse 1 of 5: welk dekbed is het warmst volgens het etiket?
Een warmteklasse is geen Europese norm. Elk land, en soms elk merk, hanteert een eigen schaal.
In Nederland en België werken de meeste merken met vier warmteklassen, waarbij warmteklasse 1 de warmste is en warmteklasse 4 de lichtste. Een vierseizoenendekbed bestaat daar meestal uit een dunne helft (klasse 4) en een iets dikkere helft (klasse 3); samen geknoopt vormen ze een winterdekbed.
In Duitse winkels loopt de schaal vaak precies andersom: van Wärmeklasse 1 (zomerlicht) tot 5 (extra warm). Wie over de grens bestelt, kan dus met de beste bedoelingen een zomerdekbed in huis halen.
De Britten gebruiken de Tog, een eenheid voor warmteweerstand: 1 Tog is 0,1 m²·K/W. Hoe hoger het getal, hoe warmer. Britse dekbedden worden verkocht van ongeveer 3 Tog (zomer) tot 16,5 Tog (extra warm). Ook Test-Aankoop rekent in Tog: een winterdekbed heeft volgens de Belgische consumentenorganisatie 11 Tog of meer, een zomerdekbed niet meer dan 7 (Test-Aankoop, 2025).
Een Tog-waarde is gemeten; een warmteklasse is meestal een indeling van de fabrikant zelf.
Wat maakt een dekbed eigenlijk warm?
Een dekbed maakt zelf geen warmte. Het houdt de warmte vast die jij afgeeft, en dat doet het met stilstaande lucht. Hoe meer lucht de vulling kan opsluiten, hoe beter het dekbed isoleert. Drie dingen bepalen dat:
- De hoeveelheid vulling. Meer gram per vierkante meter betekent meestal meer opgesloten lucht.
- Hoe luchtig de vulling is. Bij dons heet dat de vulkracht: het volume dat een afgewogen hoeveelheid dons inneemt, gemeten in een cilinder volgens een vaste norm (EN 12130). Dons met een hoge vulkracht geeft dezelfde warmte met minder gewicht. Let wel: vulkracht is een eigenschap van het dons, niet van het dekbed. Hoe warm het dekbed wordt, hangt ook af van hoeveel dons erin zit.
- De constructie. Waar de stof doorgestikt is, zit nauwelijks vulling. In de praktijk voelen dekbedden met opstaande wandjes of cassettes daardoor vaak gelijkmatiger warm dan doorgestikte exemplaren.
Warmte is niet het enige. De Consumentenbond in Nederland meet in zijn dekbedtest naast de isolatie op een verwarmde plaat ook de vochtdoorlatendheid. Een warm dekbed dat je nachtelijke vocht niet kwijt kan, voelt al snel klam aan.
Dons, wol of synthetisch: welke vulling is het warmst?
Dons geeft de meeste warmte per gram. Daarom zijn de lichtste winterdekbedden bijna altijd donsdekbedden. Of het van een gans of een eend komt, zegt minder dan de vulkracht en het aandeel dons tegenover veertjes. In de video hieronder van Business Insider zie je hoe luchtig IJslands eiderdons is, een van de zeldzaamste en duurste donssoorten.
Wol isoleert ook goed, maar het bijzondere zit ergens anders. Een wolvezel kan veel waterdamp opnemen zonder nat aan te voelen, veel meer dan polyester. Bij die opname komt warmte vrij: de sorptiewarmte. Dat is een bekend natuurkundig verschijnsel bij vezels die vocht binden, en bij wol is het sterker dan bij de meeste andere vezels. Hoe groot het effect in een dekbed is, is niet gemeten. In een slaapkamer verandert de vochtigheid van de vulling veel minder dan in een laboratoriumproef, en de cijfers die wolproducenten noemen, staan meestal zonder bron. Wat veel mensen wel ervaren, is dat een wollen dekbed minder klam aanvoelt. Even gemakkelijk uitgelegd: het is warmte die ontstaat zodra je dekbed je transpiratievocht opneemt. Herken je een wollen trui die direct warm aanvoelt wanneer je vanuit een droge ruimte de mist in loopt? Wel dat is ‘sorptiewarmte’.
Of je onder wol ook beter slaapt, is een andere vraag. Het meeste onderzoek daarnaar komt uit Australië, van de Universiteit van Sydney. In de enige gecontroleerde slaapstudie die een wollen en een polyester dekbed vergeleek, sliepen zeventien jonge volwassenen negen nachten in een slaaplab, bij 17 en bij 22 graden. Het dekbed maakte geen meetbaar verschil voor de slaap. Wollen slaapkleding gaf wel een korter inslapen (Shin e.a., 2016). Ook bij oudere volwassenen in een warme kamer van 30 graden waren de verschillen in het voordeel van wollen nachtkleding klein (Chow e.a., 2019). Beide studies zijn betaald door Australian Wool Innovation, de onderzoeksorganisatie van de Australische wolsector. Meer over de eigenschappen van wol lees je in ons artikel over een wollen dekbed kopen.
Synthetische vullingen lopen sterk uiteen, van dunne vliezen tot holle vezels die veel lucht vasthouden. Een goed synthetisch winterdekbed kan net zo warm zijn als een donsdekbed, maar is dan meestal zwaarder en voller. Het voordeel is dat de meeste synthetische dekbedden op 60 graden gewassen kunnen worden.
Kortom: het warmste dekbed is het dekbed met de meeste stilstaande lucht, en dat hangt meer af van hoeveel en hoe goed de vulling is dan van het materiaal.
Kamer en dekbed werken samen
Het tweede deel van het antwoord ligt buiten het dekbed. In een Chinese studie sliepen twaalf proefpersonen hele nachten onder zes dekbedden van verschillende dikte. Onder het dunste dekbed voelden ze zich comfortabel bij een kamertemperatuur van ongeveer 16 tot 22 graden. Onder het dikste dekbed lag dat comfortgebied tussen ongeveer 8 en 18 graden. Zolang de temperatuur onder het dekbed tussen 30 en 33 graden bleef, was de slaapkwaliteit goed (Yan, Zheng en Ke, 2023).
Dat verklaart waarom het warmste dekbed niet automatisch het beste winterdekbed is. In een kamer van 19 of 20 graden kan een dekbed van de warmste klasse te veel zijn: je gaat zweten, schopt het dekbed van je af en wordt wakker van de kou. Japanse slaaponderzoekers kwamen in een overzichtsstudie tot een vergelijkbare les: warmte stoort de slaap vaak meer dan kou, omdat je je tegen kou kunt beschermen met beddengoed en nachtkleding (Okamoto-Mizuno en Mizuno, 2012). In ons artikel over de slaapkamertemperatuur in de winter lees je hoe koud een slaapkamer mag zijn.
Slaap je met z’n tweeën en heeft de een het altijd koud en de ander snel warm, dan helpt één dik dekbed geen van beiden. Twee dekbedden met een verschillende warmte lossen dat vaak beter op, zoals we beschreven in één groot dekbed of twee losse dekbedden. Een vierseizoenendekbed geeft een vergelijkbare speelruimte door het jaar heen.
Warmst is niet altijd best
Misschien is de betere vraag niet welk dekbed het warmst is, maar hoe warm jij het nodig hebt. Hoe koel is je kamer, slaap je met het raam open, word je wakker met koude schouders of met een klamme nek? Wie die vragen voor zichzelf beantwoordt, leest het etiket ineens anders: niet als een ranglijst van warm naar koud, maar als een hulpmiddel om het klimaat onder je dekbed rond die 30 tot 33 graden te krijgen. Wil je meer weten over het kiezen van een dekbed in het algemeen, lees dan wat een goed dekbed is.

Veelgestelde vragen
Is warmteklasse 1 of 4 het warmst?
Bij de meeste Nederlandse en Belgische merken is warmteklasse 1 het warmst en klasse 4 het lichtst. Duitse merken gebruiken vaak een schaal van 1 tot 5 waarbij 5 het warmst is. Kijk daarom altijd naar de omschrijving op het etiket, zoals winter of extra warm.
Hoeveel Tog moet een winterdekbed hebben?
Test-Aankoop noemt 11 Tog of meer voor een winterdekbed. Britse winterdekbedden liggen meestal rond 12 tot 13,5 Tog. Of dat bij jou past, hangt af van je slaapkamertemperatuur en of je het snel warm of koud hebt.
Is een wollen dekbed warmer dan een donzen dekbed?
Per gram isoleert dons beter dan wol, dus een donzen dekbed is bij hetzelfde gewicht meestal warmer. Wol neemt wel meer vocht op zonder klam aan te voelen. In een gecontroleerde studie maakte een wollen dekbed geen meetbaar verschil voor de slaap vergeleken met polyester.
Wat is vulkracht bij een donsdekbed?
Vulkracht is het volume dat een vaste hoeveelheid dons inneemt, gemeten in een cilinder volgens een Europese norm. Hoe hoger de vulkracht, hoe meer lucht het dons vasthoudt en hoe minder dons je nodig hebt voor dezelfde warmte. De warmte van het dekbed hangt daarnaast af van hoeveel dons erin zit.
Bronnen
- Chow, C. M., Shin, M., Mahar, T. J., Halaki, M. en Ireland, A. (2019). The impact of sleepwear fiber type on sleep quality under warm ambient conditions. Nature and Science of Sleep, 11, 167-178. doi.org/10.2147/NSS.S209116
- Consumentenbond (2026). De beste dekbedden. Gepubliceerd 5 oktober 2026. consumentenbond.nl/dekbed/het-beste-dekbed
- Okamoto-Mizuno, K. en Mizuno, K. (2012). Effects of thermal environment on sleep and circadian rhythm. Journal of Physiological Anthropology, 31, 14. doi.org/10.1186/1880-6805-31-14
- Shin, M., Halaki, M., Swan, P., Ireland, A. H. en Chow, C. M. (2016). The effects of fabric for sleepwear and bedding on sleep at ambient temperatures of 17°C and 22°C. Nature and Science of Sleep, 8, 121-131. doi.org/10.2147/NSS.S100271
- Test-Aankoop (2025). Waarop letten als je een donsdeken koopt? Koopgids, 13 januari 2025. test-aankoop.be
- Yan, F., Zheng, Q. en Ke, Y. (2023). Effect of quilt thermal resistance on bedding system and sleep thermal comfort. Journal of Thermal Biology, 117, 103713. doi.org/10.1016/j.jtherbio.2023.103713
- European Committee for Standardization (1998). EN 12130: Feather and down – Test methods – Determination of the filling power (massic volume).
